Snelle evolutie van print naar telemonitoring

November vorig jaar heeft Reade de ReumaMeter-app gelanceerd. Een van de initiatiefnemers, reumatoloog dr. W.H. (Wouter) Bos, vertelt over het ontwikkelingstraject daarvan. In slechts een paar jaar tijd is een uitgebreide papieren vragenlijst geëvolueerd tot gescande pdf’jes en vervolgens een app, waarvan binnenkort de integratie in het elektronisch patiëntendossier (EPD) zal plaatsvinden.

Sinds vijf jaar worden in Reade op gestructureerde wijze de patient-reported outcomes (PRO’s) in kaart gebracht. Dat gebeurt aan de hand van de Multidimensional Health Assessment Questionnaire (MDHAQ), die de patiënten thuis of in de wachtkamer voorafgaand aan het consult invullen. Prof. dr. Maarten Boers, tevens hoogleraar epidemiologie in het VUmc, is in Reade begonnen met het gebruik van de MDHAQ. Vervolgens hebben ook dr. Franktien Turkstra en Bos dit initiatief opgepakt.

Holistisch beeld

Het gebruik van de MDHAQ heeft enkele voordelen voor arts én patiënt. Ten eerste biedt de vragenlijst de patiënt de mogelijkheid om over zijn eigen functioneren na te denken. Bovendien geeft het tijdswinst tijdens het consult. De reumatoloog kan namelijk alle informatie die de patiënt heeft ingevuld, zeker met enige ervaring, binnen een minuut interpreteren, terwijl de patiënt tien minuten bezig is met het invullen.  Last but not least biedt de vragenlijst enorm veel informatie over hoe het met de patiënt gaat. “Daar kan geen gesprek tegenop”, vertelt Bos, waarna hij nuanceert: “Het is bijna ondoenlijk om al die informatie in de korte beschikbare tijd via de anamnese bij de patiënt te verkrijgen. Door de vragenlijst focus je niet alleen op de reuma, maar krijg je een meer holistisch beeld van hoe het met de patiënt gaat. Het wordt meer een gesprek over de data, dan een gesprek om de relevante gegevens van de patiënt te verkrijgen.”

Met vallen en opstaan

Inmiddels is de vragenlijst ook in de zorgpaden opgenomen, waardoor ook andere behandelaars er ervaring mee kunnen opdoen. “Dat gaat met vallen en opstaan”, bemerkt Bos in de praktijk. “Als je alleen naar het gewrichts- en bloedonderzoek hoeft te kijken, is dat wel gemakkelijker. Door de vragenlijst krijg je veel meer informatie over een patiënt en het vereist een cultuurverandering bij behandelaars om ook PRO’s in een behandelplan mee te nemen.”

Eenrichtingverkeer wordt eigen regie

Na het invullen wordt de vragenlijst gescand en aan het dossier toegevoegd in de vorm van een pdf. De patiënt ziet daar echter niets van terug en kan dus niet bekijken wat het ziektebeloop qua moeheid, algemeen functioneren en pijn is.

Om de betrokkenheid van de patiënt te verhogen, zijn in Reade enkele stappen gezet. De eerst stap was om de vragenlijst digitaal aan te bieden via het cliëntenportaal mijnReade en sinds vorig jaar ook via de ReumaMeter-app. In die app kunnen patiënten op ieder gewenst moment de vragenlijst invullen. Dat is nuttig, want iedere reumatische ziekte heeft schommelingen die bij controles elke 3-6 maanden niet altijd even duidelijk worden. Dat blijven toch momentopnames. Bovendien zien patiënten in de app de bevindingen in eenvoudige grafieken terug, iets wat via het cliëntportaal (nog) niet mogelijk is. Hiermee kunnen patiënten meer grip op hun ziekte krijgen. Dit past in de huidige ontwikkeling dat patiënten eigenaar van hun data moeten zijn. Bos is groot voorstander om zo veel mogelijk van het dossier vrij te geven. “Want hoe kan iemand over zijn eigen gezondheidstoestand oordelen, als hij ‘blind’ gehouden wordt voor zijn eigen medische gegevens?” stelt hij een retorische vraag. “Patiënten krijgen meestal niet eens standaard de ontslagbrief thuis gestuurd. De ReumaMeter-app is met name voor de patiënt bedoeld, om hun eigen data terug te geven.”

Downloads

November vorig jaar is de ReumaMeter-app gelanceerd voor gebruik op een iPhone. In de App Store van Apple kan Bos het verloop van het aantal downloads zien. Voor de iPhone-versie is dat aantal inmiddels de duizend gepasseerd. De Android-versie, die sinds maart beschikbaar is, is inmiddels een paar honderd keer gedownload. Er komt binnenkort ook een webversie beschikbaar.  “Na aandacht in de media zie je weer een piek ontstaan”, bemerkt hij. “De grootste piek was nadat er een artikel op een Apple-forum werd geplaatst. Daarna waren er direct 200-300 downloads. Dat betrof niet helemaal onze doelgroep, maar ze waren waarschijnlijk getriggerd door het feit dat we bepaalde technische elementen van een framework van Apple, de Apple Research Kit, gebruiken. De kop van dat artikel was dat wij de eerste app waren die dat gebruikten.”

Koppeling aan EPD

In eerste instantie was de ReumaMeter-app een losstaande entiteit, waarin patiënten hun medische gegevens konden bijhouden. Ze konden de app meenemen en tijdens het consult aan de reumatoloog laten zien. Bos en collega’s zijn momenteel bezig met het maken van een koppeling tussen de app en het EPD. De livegang hiervan is ieder moment te verwachten. Daardoor komt alle informatie die de in Reade behandelde patiënten thuis verzamelen, direct in het EPD terecht en kan bij afwijkende waarden contact met de patiënt worden opgenomen.  In de komende maanden wordt in een pilot de toegevoegde waarde van de ReumaMeter geïnventariseerd. Van 40 patiënten gaan Bos en collega’s gestructureerd feedback ontvangen over hoe ze het gebruik van de app ervaren, zoals gebruiksgemak, nut voor de patiënt en bijdrage aan de communicatie in de spreekkamer. Als de eerste 4 maanden van deze pilot succesvol zijn, dan zou Bos daar bij voorkeur een vervolgstudie aan koppelen.

Minder consulten

Een potentiële meerwaarde van het inzetten van de ReumaMeter-app, zodra die is gekoppeld aan het EPD, is dat daardoor poliklinische bezoeken aan het ziekenhuis bespaard worden. “Als het goed met de patiënt gaat en hij heeft dat thuis netjes vastgelegd door middel van PRO’s, dan scheelt dat een bezoek aan het ziekenhuis”, benoemt Bos. “Niemand zit te wachten op een onnodig consult. Dat kost de dokter een paar minuten, maar de patiënt kost het soms een halve dag, inclusief vrij nemen en reistijd.”

Recent is in The Lancet een mooi onderzoek verschenen uit Maastricht over het nut van telemonitoring bij patiënten met inflammatoire darmziekten. Door middel van een e-healthapplicatie worden op gestructureerde wijze PRO’s verzameld en vindt bij afwijkende waarden signalering naar de zorgverleners plaats. Dat initiatief resulteert in 39% minder ziekenhuisbezoeken en 50% minder ziekenhuisopnames in 1 jaar. “Het inzetten van dit soort technologie staat nog in de kinderschoenen”, besluit Bos, “maar dichtbij huis zijn er positieve resultaten om door middel van dergelijks apps zorgvernieuwing te bewerkstelligen.”


  • Bronverwijzing
    1. 1. De Jong MJ, van der Meulen-de Jong AE, Romberg-Camps MJ, et al. Telemedicine for management of inflammatory bowel disease (myIBDcoach): a pragmatic, multicentre, randomised controlled trial. Lancet. 2017;390:959-68.



U heeft nog enkele gratis artikelen binnen reumatologie. Maak uw account aan om ongelimiteerd te lezen.