Aangepaste vaste voeding in plaats van enterale voeding bij Crohn

Een speciaal dieet dat qua samenstelling dicht in de buurt komt van enterale voeding kan mogelijk worden ingezet voor de behandeling van actieve ziekte van Crohn. Dat suggereren Europese onderzoekers op basis van een drietal kleine studies.1 Dr. Ton Naber, mdl-arts in het Tergooi, licht de publicatie toe.

“Er is de afgelopen tijd weer veel te doen over de invloed van voeding op Crohn en colitis ulcerosa”, vertelt Naber. Inderdaad ‘weer’, aangezien dit een aantal decennia geleden ook al een hot item was. “Er kwamen toentertijd veel artikelen uit over ondervoeding tijdens Crohn en hoe we de voedingstoestand – vanwege tekorten aan bepaalde voedingsstoffen zoals ijzer en zink – zouden kunnen verbeteren. Parallel daaraan werd er ook gepubliceerd over hoe we met voeding het ziektebeloop zouden kunnen beïnvloeden.” Over dit laatste gaat ook het artikel van Svolos et al.1

Logische volgende stap

Uit in het verleden gepubliceerd onderzoek kwam naar voren dat een voedingsinterventie bij colitis ulcerosa de voedingstoestand verbetert, maar weinig effect heeft op het beloop van de ziekte. Bij Crohn bleek dat wel het geval te zijn. “Parenterale of enterale voeding in de vorm van sondevoeding bleken even effectief, zeker bij kinderen en jongvolwassenen”, vertelt Naber. “In sommige studies was het zelfs net zo effectief als een behandeling met prednison.”2

Deze studie is dan ook een logische volgende stap: vloeibare voeding versus vaste voeding met een vergelijkbare samenstelling als de enterale voeding die momenteel gangbaar is bij jongvolwassenen. Dit betekent kortweg: geen gluten, geen lactose, geen alcohol, wel zetmeel, weinig vezels, minder koolhydraten en meer eiwit.

3 studies

In de publicatie in Gastroenterology worden 3 studies gecombineerd. Allereerst is er een studie bij 25 gezonde volwassenen. De deelnemers ontvingen 7 dagen lang of de enterale of de aangepaste vaste voeding en na een wash-out periode van 14 dagen de andere voeding. De onderzoekers zagen vergelijkbare effecten op fecessamenstelling, microboom en metabole producten die worden geproduceerd bij het verteringsproces in de darm bij de enterale voeding en de normale aangepaste voeding. Naber: “Het is interessant dat dit effect al na 7 dagen te bereiken is. Jammer is wel dat de groep niet heel groot is en bestaat uit volwassenen zonder ziekte van Crohn.”

De onderzoekers keken ook naar de invloed van de voeding op de ontsteking in de darm bij twee transgene rattenstammen met een darmontsteking. “Bij de HLA-B27 transgene ratten bleek zowel de vloeibare als de vaste aangepaste voeding met name effect te hebben op de ontsteking in de dunne darm, ileïtis, en niet op de ontsteking in de dikke darm. Bij de HLA-B7-ratten zagen de onderzoekers weinig effect.”

Als laatste gaven de onderzoekers 5 kinderen met Crohn gedurende 8 weken de aangepaste vaste voeding. Bij 4 kinderen werd een klinische respons gezien, waarvan bij 3 een complete remissie en een significante afname van het fecaal calprotectine”, aldus Naber. “Wat ik echter mis in de publicatie is de locatie van de ontsteking bij de kinderen. Zit deze in de dunne of de dikke darm?”

Naber heeft dus het een en ander aan te merken op de publicatie. Naast het feit dat het gaat om kleine aantallen is zijn grootste bezwaar dat er geen sprake is van vergelijkend onderzoek. “Bovendien gaat het om een relatief korte behandeling en het is nog maar de vraag hoe lang het effect aanhoudt. Daarnaast kun je natuurlijk eindeloos discussiëren over de optimale samenstelling van de maaltijden, die in deze studie overigens werden verstrekt door een cateringbedrijf. Dat zijn echter details. Al met al is het een heel interessante ontwikkeling als we met orale voeding hetzelfde zouden kunnen bereiken als met enterale voeding.”

Mooie aanzet

Stel dat het dieet in de praktijk zal worden gebruikt, voor hoe lang zou dat dan nodig zijn? “Sondevoeding wordt bij Crohn over het algemeen zes weken gegeven. Dat is ook afhankelijk van hoelang een kind dat volhoudt. Het is bekend dat het effect bij volwassenen veel minder is en dat zij meer moeite hebben de sondevoeding vol te houden”, licht Naber toe. “Normale aangepaste voeding zou een enorme vooruitgang zijn. We kunnen echter op basis van deze publicatie geen definitieve conclusies trekken. Het zijn aanwijzingen, die nog bevestigd moeten worden in grotere groepen en in vergelijkende studies. De publicatie is dus een mooie aanzet om verder te bestuderen. Het stimuleert ongetwijfeld andere onderzoekers om in deze richting verder te zoeken en ook vergelijkende studies bij kinderen en volwassenen te doen.”


  • Bronverwijzing
    1. Svolos V, Hansen R, Nichols B, et al. Treatment of active Crohn’s disease with an ordinary food-based diet that replicates exclusive enteral nutrition. Gastroenterology. 2019;156:1354-67.
    2. Heuschkel RB, Menache CC, Megerian TJ, et al. Enteral nutrition and corticosteroids in the treatment of acute Crohn’s disease in children. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition. 2000;31:8-15.

Aandachtsgebied:

Overig

Onderwerp:

Crohn voeding

U heeft nog enkele gratis artikelen binnen gastro-enterologie. Maak uw account aan om ongelimiteerd te lezen.